نوم: Narrative
تلفظ: Narrative
ډول: نوم (اسم)
معنی: کیسه، حکایت، روایت، د واقعاتو یا تجربو ترتیب شوی بیان.
مثال:

• د هغې د ژوند کیسه خورا الهام بخښونکې وه.
• د سفر روایت یې په تفصیل سره شریکه کړه.

متلوني/مترادف:

• Story (کیسه)
• Tale (حکایت)
• Account (بیان)
• Chronicle (وقایع نگاري)

مخالف:

• Silence (چوپتیا)
• Fact (واقعیت)

تېته
معنی: د کلیسا یا مذهبي ادارې لپاره د عیسویانو له خوا ورکول شوي عشره یا لسیمه محصول. دا په تاریخي او مذهبي متنونو کې کارول کېږي.

مثال:

• هغه خپل تېته په منظم ډول کلیسا ته ورکوي.

زکواة

معنی:
زکواة په اسلامي فقه کې یو فرض عبادت دی چې د مال یوه ټاکلې برخه په ځانګړو شرایطو کې مستحقو خلکو ته ورکول کیږي. دا د اسلام پنځو ارکانو څخه یو دی.

تفصیل:

• شرعي حیثیت: فرض (د هر هغه مسلمان لپاره چې د نصاب مال یې ولري).
• نصاب: د شپږو میاشتو لپاره د سرو زرو ۷.۵ توله (۸۷.۴۸ ګرامه) یا د سپینو زرو ۵۲.۵ توله (۶۱۲.۳۶ ګرامه) یا د پیسو، سامان، یا څارویو یوه ټاکلې کچه.
• شرایط:
  • مال د یو کال لپاره په ملکیت کې وي.
  • د مال مقدار د نصاب څخه زیات یا مساوي وي.
  • مال د اصلي اړتیاو څخه ډیر وي (لکه د کور، جامو، او اړینو توکو څخه پرته).
• مستحقان: فقرا، مسکینان، زکات راټولونکي، تازه مسلمانان، بنديان، قرضداران، د الله په لار کې جنګیالي، او مسافرین.
• مقدار: عموماً ۲.۵٪ (یو په څلوېښتو برخه) د نقدي پیسو، سامان، یا څارویو په څیر.

اړوند اصطلاح:

• نصاب: د زکات اخیستلو لپاره اړین لږترلږه مال.
• فطرانه: د عید الفطر په ورځ ورکول کیږي، چې د زکات الفطر په نوم هم پیژندل کیږي.

نوټ: زکواة د ټولنیز عدالت، پاکوالي، او د مال په ویش کې د توازن لپاره یو مهم اسلامي اصل دی.

عرض
د پښتو معنی:
۱. نندارې، لید: د یو څه د ښکاره کولو یا وړاندې کولو عمل.

• مثال: د کتابونو عرضه په کتابتون کې ترسره شوه.

۲. وړاندیز، پیشنهاد: د یوې وړاندیز شوې چارې یا نظر وړاندې کول.

• مثال: د هغه عرضه د ټولو لخوا ومنل شوه.

۳. عرض (جغرافیه): د ځمکې د استوا سره موازی خطونه چې د یو ځای د شمالي یا جنوبي موقعیت ښیي.

• مثال: کابل د ۳۴.۵ درجې شمالي عرض البلد کې موقعیت لري.

۴. پراخوالی، وسعت: د یو څه اندازه یا ساحه.

• مثال: د مېدان عرض لس متره دی.

۵. د دعا یا التماس وړاندې کول: په رسمي یا مذهبي چارو کې.

• مثال: د ملک عرضه د ولس لپاره ومنل شوه.

مترادفونه: وړاندیز، نندارې، پیشکش، وسعت، پراخوالی.
متضادونه: رد، اخستل، محدودیت، تنګوالی.

علاقه‌داری
معنی:
۱. د علاقې لرونکی؛ هغه څوک چې په کوم څه یا چا سره مینه او تړاو لري.
۲. د ځانګړې پاملرنې وړ؛ هغه څه چې په خاصه توګه پکې علاقه شته وي.

مثال:

• هغه د کتابونو علاقه‌دار دی. (هغه د کتابونو سره مینه لري.)
• دا یو علاقه‌دار موضوع ده. (دا یوه مهمه او په زړه پورې موضوع ده.)

مترادف:
مينه‌وال، شوقين، د علاقې خاوند.

متضاد:
بې‌علاقه، بې‌مينه.

معروض علیه
د انګلیسي معنی: Defendant, accused (in legal context)
د پښتو معنی: متهم، مدعي علیه (په قانوني چوکاټ کې)
تفصیل: دا اصطلاح په قانوني نظامونو کې هغه څوک ته ویل کېږي چې پرې د جرم تور ولګول شوی وي او په محکمه کې یې په وړاندې دعوا روانه وي.

شرعآ
فارسي:

• معنی: به‌شکل شرعی، مطابق به شرع، د شرعي قوانینو له مخې.
• مثال: دا کار شرعآ درست دی. (دا کار د شرعي قوانینو له مخې سم دی.)

انګلیسي:

• Meaning: Legally, according to Islamic law, in accordance with Sharia.
• Example: This act is legally permissible.

توضیح:
دا کلمه د "شرع" (اسلامي قانون) څخه اخیستل شوې ده او "آ" په پای کې د تاکید یا حالت ښودلو لپاره کارول کیږي. په عمومي توګه د شرعي احکامو او قوانینو سره مطابقت ښیي.

آمریت
آمریت په پښتو کې د حکم، امر، یا د واکمنۍ دنده یا مقام ته ویل کېږي. دا د "آمر" (امر کوونکی، حکم ورکوونکی) څخه اخیستل شوی او د واک، مسئولیت، یا د یوې ادارې د مشرتابه په معنی کارول کېږي.

مثالونه:

• د پولیسو آمریت
• د ښوونځي آمریت
• د آمریت پر وړاندې مقاومت

مترادفونه:

• امرونه
• حکومت
• واکمني
• مسئولیت

متضادونه:

• اطاعت
• تابعیت
• فرمانبرداري

امنيه قومنداني
د پښتو مانا: د امنیتي ځواکونو قومندانۍ یا قومندانۍ چارې.
د انګلیسي مانا: Security command or command of security forces.

تفصیل:
دا اصطلاح په عمومي ډول د امنیتي ځواکونو د قومندانۍ یا ادارې لپاره کارول کېږي. "امنيه" د امنیت او "قومنداني" د قومندانۍ یا ادارې په مانا ده. په افغانستان کې دا اصطلاح د پولیسو یا نورو امنیتي ځواکونو د قومندانۍ لپاره هم کارول کېږي.

Curdling
انګلیسي: Curdling
پښتو: د شیدې یا نورو مایع شیانو غټېدل، د غوړیدو یا جامدیدو پروسه
تفصیل: Curdling هغه پروسه ده چې په هغه کې مایع، لکه شیدې، د تودوخې، تیزابیت یا انزایمونو په اغېز سره جامد یا نیمه جامد ګردي جوړوي. دا په خوراکي توکو کې د تولید او پخلي په بهیر کې عامه ده.
مثالونه:

• د پنیر جوړول د شیدې د curdling په پروسه پورې اړه لري.
• که چیرې تاسو لیمو شیدې ته ورزيات کړئ، نو دا به curdle شي.