نومبنگ
معنی: بې حس کول، بې حس کوونکی، بې حسه کول
مثال:

• The cold weather had a numbing effect on my fingers.
  سړه هوا زما په ګوتو کې بې حسي رامنځته کړه.
• The numbing pain made it hard to move.
  د بې حسي درد حرکت کول ستونزمن کړل.

متل:

• بې حسي (بی حسۍ)
• بې حس کوونکی (بی حس کونکی)

توضیح:
"نومبنگ" هغه حالت یا شی ته ویل کېږي چې د حس یا احساس کمزوري کوي، لکه د سړک، درملنې، یا رواني اغېزو په پایله کې. دا کلمه په پښتو کې د "بی حسۍ" یا "بی حس کونکی" په معنی کارول کېږي.

Basement floor

پښتو:

• تالار (tālār) - (د ودانۍ لاندې پوړ)
• لاندې پوړ (lānde por) - (د ودانۍ لاندې برخه)
• زیر زمین (zir zamīn) - (د ځمکې لاندې پوړ)

توضیح: دا هغه پوړ دی چې د ودانۍ په لاندې برخه کې موقعیت لري او عموماً د ځمکې د سطحې څخه لاندې پروت دی. د تالار په نامه هم یادیږي چې د اوسیدو، ذخیرې یا نورو فعالیتونو لپاره کارول کېږي.

فارسی:

• مصدر: تقویت کردن، مستحکم کردن
• صفت: مستحکم شده، تقویت شده، محکم

پښتو:

• مصدر: ځواک ورکول، مضبوطول، تقویه کول
• صفات: مضبوط شوی، تقویه شوی، کلک شوی

مثالونه:

• انګلیسي: The soldiers fortified the castle.
  • پښتو: سرتېرو کلا مضبوطه کړه.
• انګلیسي: fortified food
  • پښتو: تقویه شوی خواړه

انحالر
د تلفظ: inhālər
د ژبې اصل: انګلیسي
د معنی:
هغه وسیله چې د تنفسي ناروغیو لکه د دمې یا COPD لپاره کارول کیږي، چې د بخار یا پوډر په بڼه د درملو سپرې کولو لپاره کارول کیږي ترڅو د تنفسي لارو ته مستقیم ورسېږي.

مثال:

• هغه د خپلې دمې د کنټرول لپاره انحالر کاروي.
• د انحالر کارول باید د ډاکټر د لارښوونو مطابق وي.

مترادف:

• د بخار وسیله
• د تنفسي درمل وسیله

متضاد:

• د خولې درمل
• د انجکشن وسیله

دندوره
مانا: دندوره د یوې ځانګړې دندې یا چارې د ترسره کولو لپاره ټاکل شوې موده یا وخت ته ویل کېږي. دا کلمه په عمومي توګه د کار، زده کړې، یا نورو مسلکي چارو لپاره کارول کېږي.

مترادف:

• مهال (وخت، موده)
• موده (وخت، دوره)
• وار (وخت، مهال)
• دوره (مهال، موده)

مثال:

• دندوره یې پای ته ورسېده. (د هغه دنده پای ته ورسېده.)
• د زده کړې دندوره یې په بری سره پای ته ورسوله. (د هغه د زده کړې دوره یې په بری سره پای ته ورسوله.)

دندوره متضاد

دندوره (Dandora) په پښتو کې د "دندان" یا "غاښ" په معنی دی. د دې کلمې متضاد (antonym) په پښتو کې په لاندې ډول دي:

۱. بې غاښه (Be ghaakh)

• معنی: هغه څوک یا څیز چې غاښونه نه لري.
• مثال: دا سپی بې غاښه دی.

۲. غاښ نه لرونکی (Ghaakh na laroonki)

• معنی: د غاښونو په نشتوالي اشاره کوي.
• مثال: یو غاښ نه لرونکی ژوی.

۳. نرم (Narm) - په استعاري معنی

• معنی: د غاښ په مقابل کې د نرم یا ښې خوړلو وړ شيانو لپاره کارول کېږي.
• مثال: نرم خواړه (د غاښ په پرتله).

۴. کمزورې غاښونه (Kamzore ghaakhuna)

• معنی: د غاښونو د کمزورتیا په حالت کې.
• مثال: هغه کمزورې غاښونه لري.

۵. غاښونه نه لرل (Ghaakhuna na laral)

• معنی: د غاښونو په بشپړ نشتوالي.
• مثال: ماشومان لومړنی غاښونه نه لري.

۶. بې دندي (Be dandi) - په استعاري معنی

• معنی: د غاښ په پرتله د یوې بې ضررې یا نرمې شی په معنی.
• مثال: بې دندي حیوان.

۷. غاښونه ورک (Ghaakhuna warak)

• معنی: د غاښونو د له منځه تلو حالت.
• مثال: زه غاښونه ورک یم.

۸. نرموالي (Narmawali) - په استعاري معنی

• معنی: د غاښ په مقابل کې د نرمتوب څرګندونه.
• مثال: د نرموالي خاصیت.

۹. بې غاښوالی (Be ghaakhwali)

• معنی: د غاښونو د نشتوالي حالت.
• مثال: د بې غاښوالی نښې.

۱۰. غاښونه نه درلودل (Ghaakhuna na darloodal)

• معنی: د غاښونو په نشتوالي.
• مثال: هغه غاښونه نه درلودل.

یادونه: د "دندوره" کلمه په پښتو کې د "غاښ" په معنی ده، نو د دې متضاد کلمې په مستقیم ډول د غاښ د نشتوالي یا کمزورتیا په اړه دي.

هګۍټمنډ
معنی:

• ضرورت مند، محتاج
• اړتیا لرونکی

مترادفونه:

• اړتیا مند
• محتاج
• ضرورت لرونکی
• نیازمند

مثال:

• هغه د مالۍ په برخه کې هګۍټمنډ دی.

NULL

پمن
معنی:
۱. د پامونې کس، پالنونکی، ساتونکی، نګهدار، چوکیدار
۲. د ځمکې یا مالکیت ساتونکی
۳. (په پښتو ادبیاتو کې) د یوې ډلې یا قبیلې مسئول، مشر

مثالونه:

• هغه د کلي پمن دی. (هغه د کلي ساتونکی/چوکیدار دی.)
• پمن د خپل قوم د عزت ساتونکی دی.

مشتق:

• پمنول (ساتل، نګهدارۍ کول)
• پمنځای (د پمن دنده یا مقام)

نږدې توري:

• ساتونکی
• چوکیدار
• نګهدار
• پالنونکی

بندر (bandar)
معنی:

• یو لرګیړی، څلور لاسه اوږده لکۍ لرونکی حیوان چې د میوو، بوټو او ځینې وخت د حشراتو په خوړلو ژوند کوي.
• (استعاري) ډېر چالاک، شوخ یا بیړا انسان.

مثالونه:

• د ځنګل په بندرو کې یو بندر لیدل شو.
• دا ماشوم د بندر په څیر ډېر شوخ دی.