څښل
آواز: tsawəl
د ډول: فعل
مانا:

1. مایع یا مایع څیز په خوله کې اخیستل او په خوله کې څښل.
   • مثال: هغه اوبه څښي. (هغه اوبه څښي.)
2. (مجازي) په ډیرې لیوالتیا سره څه شی ته پام کول یا منل.
   • مثال: هغه د کتابونو خبرې څښي. (هغه د کتابونو خبرې څښي.)

مترادف:

• څښاک
• نوش

متضاد:

• خوراک

نوټ: دا فعل د مایع څښلو لپاره کارول کیږي، خو په مجازي ډول د معلومات یا تجربې د ترلاسه کولو لپاره هم کارول کیدی شي.

as much as

• په هم اندازه (په هم اندازه)
• څومره چې (څومره چې)
• لکه (لکه)
• هماغومره (هماغومره)

as long as

1. په شرط چې / تر هغه وخته پورې چې

• مثال: You can stay here as long as you are quiet.
  • تاسو کولی شئ دلته پاتې شئ په شرط چې چوپ شئ.
• مثال: I will support you as long as you are honest.
  • زه به تاسو سره مرسته وکړم تر هغه وخته پورې چې تاسو صادق یاست.

2. دومره اوږد / دومره اوږد مهال (د وخت اوږدوالی لپاره)

• مثال: You can keep the book as long as you need it.
  • تاسو کولی شئ کتاب وساتئ تر هغه وخته پورې چې تاسو ورته اړتیا لرئ.
• مثال: The meeting lasted as long as three hours.
  • غونډه دومره اوږده وه چې درې ساعته یې دوام وکړ.

3. هماغومره / هماغومره اوږد (د پرتله کولو لپاره)

• مثال: This rope is as long as that one.
  • دا رسۍ هماغومره اوږده ده لکه هغه.

Idiot

English to Pashto Translation:

• احمق (ahmaq)
• بې عقل (be aqal)
• نادان (nadaan)

Pashto to Pashto Explanation:

• احمق: هغه څوک چې عقل یې کمزوری وي او په ښه او بد پوه نشي.
• بې عقل: د عقل څخه خالی، بې شعوره.
• نادان: هغه چې پوهه یا تجربه نه لري، ناپوه.

Usage Examples:

• English: Don't be an idiot. Pashto: احمق مه شه.
• English: He acted like an idiot. Pashto: هغه د احمق په ډول عمل وکړ.

Note: دا ټکي د توهین یا سپکاوي لپاره کارول کېږي، نو د احتیاط سره وکاروئ.

NULL

رتینوپاتي
د انګلیسي کلیمې "Retinopathy" پښتو مانا

رتینوپاتي د سترګو د رتین (شبکیه) ناروغي ده چې معمولاً د وینې جریان او رګونو ستونزو له امله رامنځته کیږي. دا د مختلفو ناروغیو لکه شکرې ناروغۍ (ډایابېټس)، لوړ خوني فشار، یا نورو عواملو په پایله کې پیښیږي.

اصطلاحي توضیح:
رتین د سترګو یوه حساسه پرده ده چې رڼا جذبوي او عکسونه دماغ ته لېږي. کله چې د رتین رګونه زیان وویني یا بدلون ومومي، د بینایي ستونزې لکه تیاره لیدل، د لید ساحې کمښت، یا حتی نابینایي رامنځته کیدی شي.

د ناروغۍ ډولونه:
۱. شکرې رتینوپاتي (Diabetic Retinopathy) – د شکرې ناروغۍ په اثر.
۲. هایپرټینسیو رتینوپاتي (Hypertensive Retinopathy) – د لوړ خوني فشار له امله.
۳. د недоقي رتینوپاتي (Retinopathy of Prematurity) – د زوکړې وړاندې ماشومانو کې.

درملنه:
درملنه یې د لامل پورې اړه لري او کیدی شي د درملو، لیزر درملنې، یا جراحۍ په مرسته ترسره شي.

ماکولر
مطلب: د سترګې د شبکې مرکز ته اړوند؛ د سترګې د مرکزې بیناۍ سره تړاو لري.

ماکولر ډیجنریشن
ماکولر ډیجنریشن د سترګو یو ناروغتی ده چې د ریټینا په مرکز کې موقعیت لري، چې د بیناۍ د مرکز مسؤلیت لري. دا ناروغتی د ماکولا (د ریټینا مرکزي برخه) تخریب یا خرابوالی ته ویل کېږي، چې په پایله کې مرکزي بیناۍ کمزوري یا له منځه ځي، په داسې حال کې چې پیريفیرل بیناۍ (اړوندې بیناۍ) معمولاً ساتل کېږي. دا ناروغتی په عمومي توګه د عمر د زیاتوالي سره تړاو لري او د نړۍ په کچه د بیناۍ د له منځه تلو یو له مهمو لاملونو څخه ده.

ډولونه:

1. ډرای ماکولر ډیجنریشن (Dry AMD): دا ترټولو عام ډول دی چې د ریټینا لاندې د ډراسین (د متابولیک ضایعاتو) د راغونډېدو له امله رامنځته کېږي، چې په تدریجي ډول د ماکولا حجرو ته زیان رسولی شي.
2. ویټ ماکولر ډیجنریشن (Wet AMD): دا کم عام خو ډیر خطرناک ډول دی چې د ریټینا لاندې د غیرعادي رګونو د ودې له امله رامنځته کېږي، چې د ویټۍ (اوبه) او وینې د خپریدو لامل ګرځي، چې په چټکۍ سره د بیناۍ زیان رسولی شي.

نښې نښانې:

• د لید مرکز کې تور یا خالي ساحې
• مستقیمې کرښې ته کج یا ګوګړې ښکاره کېدل
• د رنګونو کمزوري کېدل
• د لوستلو یا مخونه پېژندلو ستونزې

درملنه:

• ډرای AMD: اوسمهال دې ناروغۍ لپاره بشپړه درملنه شتون نلري، خو د ویتامینونو او معدني موادو (لکه زنک، ویتامین C او E) کارول د ناروغۍ د وده کموالي کې مرسته کولی شي.
• ویټ AMD: د انټي-VEGF درمل (لکه bevacizumab, ranibizumab) د انجیکشن په توګه کارول کېږي ترڅو د غیرعادي رګونو ودې ودرول شي او د ریټینا زیان کم کړي.

مخنیوي لارې چارې:

• د سگرېټ څکول بندول
• متوازن خوراک، په تېره بیا د شینو سبزیجاتو او مېوو کارول
• د سترګو د منظم معاینې ساتل
• د لمر د وړانګو څخه د سترګو ساتنه (د سترګو د عینکو کارول)

کاتاراکټ
تلفظ: کاتاراکټ
ډول: ناروغي (د سترګو ناروغي)
معنی:
کاتاراکټ د سترګو یوه ناروغي ده چې په سترګو کې د عدسي (لینز) شفافیت له لاسه ورکوي او تیاره یا تورګه کېږي. دا حالت معمولاً د عمر د زیاتوالي، ټراما، یا نورو طبیعي عواملو له امله رامنځته کېږي، چې په پایله کې بینایي کمزوري یا تیاره لید رامنځته کوي.

مثال:

• زما نیکه د کاتاراکټ له امله ښه لیدلی نه شي.
• د کاتاراکټ درملنه عموماً د جراحي له لارې ترسره کېږي.

مترادف:
سترګې تورګې کېدل، عدسي تیاره کېدل

د لید کمزوری
بلرډ ویژن

معنی:

• د لید کمزوری یا نیمګړتیا، چې څیزونه ناڅرګند، تار یا مات ښکاري.
• د سترګو د تمرکز ستونزه چې څیزونه په روښانه ډول نه لیدل کېږي.

د کارولو بېلګې:

• په انګلیسي کې: "He experienced blurred vision after the accident."
  په پښتو کې: "هغه په حادثه کې ښکیل شو وروسته یې د لید کمزوري درلودل."
• په انګلیسي کې: "Blurred vision can be a symptom of diabetes."
  په پښتو کې: "د لید کمزوري د شکرې ناروغۍ نښه هم کېدای شي."

مترادف لغاتونه:

• د لید ماتوالی
• ناڅرګند لیدل
• تار لیدل

اړونده اصطلاح:

• د سترګو ستونزه (Eye problem)
• د لید ضعف (Weak eyesight)