بول

معنی:

• نر غوا (nar ghwa) - د غوايي نر ځناور
• سړی (saṛay) - زړور، قوي او با اراده سړی
• بازار ته مثبت نظر لرل (bazaar ta mosbat nazar laral) - په بازار کې د پورته کیدو تمه لرل
• چټل (chaṭal) - بې ګټې خبرې کول

مثالونه:

• دا بول ډېر قوي دی. (This bull is very strong.)
• هغه په حقیقت کې یو بول دی. (He is truly a bull [strong man].)
• د سهام بازار بول دی. (The stock market is bullish.)
• مه چټل کوه. (Don't talk nonsense.)

مترادفونه:

• نر غوا (nar ghwa)
• ښکر (shkar)
• زړور (zṛor)
• قوي (qawi)

Veal
ویل

تعریف:
ویل د ځوانې غوايي (معمولاً د ۲۰ اونیو څخه تر ۳ میاشتو پورې) غوښه ده. دا غوښه د نورو غوايي غوښو په پرتله نرمه، سپینه او خوندورې وي.

استعمال:
ویل په اروپايي پخلیزو ډولونو کې ډیر کارول کېږي، لکه د ویل اسکالوپ، ویل پارمیجانا او ویل کوردون بلو په څیر خواړو کې.

نور معلومات:

• د ویل تولید معمولاً د غوايي د ځوانو وړوکو څخه تر لاسه کېږي.
• په ځینو کلتورونو کې د اخلاقي دلایلو له امله د ویل کارول بحث پارونکی موضوع ده.

مهر

د مهر معنی:
۱. د لمر نوم (په پښتو کې)
۲. مينه، محبت، مړانه
۳. د لاسليک ځای، مهر/مُهر (د سندونو او اسنادو لپاره)
۴. د واده په مهال ښځې ته ورکول کېږي (د مهريې په توګه)

مثالونه:

• مهر راغی = لمر راغی (لمر ختلی)
• زما له مهر سره یې واده کړ = زما له خوښۍ/مينې سره یې واده کړ
• دا سند مهر لري = دا سند لاسلیک/مهر لري

نږدې توري: محبت، لمر، نښان، لاسلیک

disgrace
پښتو:

• بې عزتي (be-izzati)
• رسوایي (raswāyī)
• شرم (sharm)
• بې حرمتي (be-hurmati)

لارښوونې:
دا کلمه د بې عزتي، رسوایي، یا د شرم وړ حالت په مانا کارول کېږي.

ګلې شاه

معنی:

• د ګلانو پاچا، د ګلانو شهزاده
• یو ډیر ښکلی او ځلاند ځوان
• یو نوم چې د ځوانانو په ویاړ او ښکلا دلالت کوي

مثال:

• هغه ګلې شاه دی، هرچا زړه ښکوي.

ازلان اللّٰه

معنی:
الله تعالی ازل کې (تل تر تله) وي، هغه له ازله پېژندل شوی او موجود دی، هغه ته نه پیل شته او نه پای.

توضیح:
دا عبارت د الله جل جلاله د ازليت او ابدیت بیانوي. "ازلان" د "ازل" څخه اخستل شوی چې د وخت د پیل یا شروع په معنی دی، خو په الهیات کې د الله تعالی لپاره کارول کېږي چې هغه له تلې څخه دی، هغه ته کوم پیل نه دی او تل به وي. په ساده ډول، الله تعالی له ازله موجود دی او به همېشه وي.

مترادف:

• قِدیم
• اَزَلي
• لامُتناہي
• دائم

متضاد:

• حادث (نوی رامنځته شوی)
• فاني
• زوال منونکی

مثال:

• د الله تعالی ازليت د هغه د صفاتو څخه دی، ځکه هغه ازلان اللّٰه دی.

ازلان
معنی:
۱. د ځمکې د پورتني پوړ د یوې برخې په توګه چې د ډبرو، خاورې او عضوي موادو څخه جوړه وي او د نباتاتو د ودې لپاره کارول کېږي.
۲. د یوې ځانګړې سیمې طبیعي ځمکنۍ برخه (لکه: غرنۍ ازلان، ډګرازلان).
۳. (استعاري) د یوې ځانګړې فعالیت یا دندې ساحه یا حوزه (لکه: د علم ازلان).

مثالونه:

• دا سیمه ډېره حاصلخیزه ازلان لري.
• هغه د هنر په ازلان کې ډېر نامتو دی.

مترادف: خاوره، ځمکه، مځکه، ساحه.

برګو
د برګو معنی:
۱. په انګلیسي کې: Bargu (د یوې ځانګړې ځمکې یا سیمې نوم)
۲. په پښتو کې: دا یو ځانګړی نوم دی چې د یوې ځمکې، کلی، یا سیمې لپاره کارول کېږي. په ځینو مواردو کې، دا د یوې تاریخي یا جغرافیې سیمې په توګه هم یادېږي.
۳. مثالونه:

• په جمله کې: "برګو یوه زړه سیمه ده."
• توضیح: دا نوم ښايي د افغانستان، ایران، یا نورو سیمو په اړه وي.

NULL

خنډ
تلفظ: khanḍ
ډول: نوم (اسم)

معنی:
۱. هغه څه چې د حرکت یا کار مخه نیسي؛ رکاوټ، مانع.

• مثال: د سړک په منځ کې یو لوی خنډ و.
• انګلیسي: obstacle, barrier

۲. (په سپورټ کې) هغه وړوکی دیوال چې د سیالۍ په میدان کې د تېرېدو لپاره ایښودل شوی وي.

• مثال: په خنډونو تېرېدل یو سپورټي لوبه ده.
• انګلیسي: hurdle

۳. (په خبرو یا کار کې) ستونزه، مشکل.

• مثال: د دې پروژې ترسره کولو کې ډیر خنډونه شتون لري.
• انګلیسي: difficulty, hindrance

مترادفونه:

• رکاوټ
• مانع
• ستونزه
• دیوال (په سپورټي اصطلاح کې)

متضادونه:

• اسانتیا
• مرسته
• لاره

کارول:

• خنډ ایښودل (to create an obstacle)
• خنډ لرې کول (to remove an obstacle)
• خنډونه تېرول (to overcome obstacles)

تړه

د تړه معنی او تعریف:

تړه په پښتو کې د یوې ډېرې پراخې او مهمې کلمې په توګه کارول کېږي چې په لاندې ډولونه کې تعریف کېدای شي:

۱. د تړه (اسم) معنی:

• ګره، گرې، بند، کلپ: د یو څه د تړلو یا نښلولو وسیله.
  • مثال: د پښیانو تړه، د بوټانو تړه، د کالی تړه.
• نښلون، اړیکه، رابطه: د دوو یا ډېرو شیانو ترمنځ اړیکه.
  • مثال: د وینې تړه، د دوستۍ تړه.
• تړون، معاهده، قرارداد: رسمي او قانوني هوکړه.
  • مثال: د سولې تړه، د سوداګرۍ تړه.
• مشکل، ستونزه، ګډوډي: یو پیچلي حالت یا مسئله.
  • مثال: په کار کې تړه راغلی دی.
• پای، پایله: د یوې چارې نتیجه یا خاتمه.
  • مثال: دې کيسې ته تړه کېږي.

۲. د تړل (فعل) معنی:

• نښلول، یوځای کول: د دوو شیانو نښلول.
• بندول، کلپول: د یو څه بندول یا تړل.
• پای ته رسول: د یوې چارې ختمول.
• په تړاو کې راوستل: د یوې موضوع سره اړوند کول.

۳. نور مترادف کلمې:

• گرې، بند، نښلون، اړیکه، رابطه، تړون، معاهده، کلپ، پای، ستونزه.

۴. اصطلاحي کارونې:

• تړه پرې کول: مشکل حل کول.
• تړه جوړول: اړیکه یا رابطه منځته راوړل.
• تړه کېښودل: پای ته رسول یا ختمول.

۵. انګلیسي معادلونه:

• Noun: Tie, knot, bond, connection, contract, problem, end.
• Verb: To tie, to bind, to connect, to conclude.

۶. د تړه په اړه لنډې خبرې:

• "تړه" د پښتو یوه اساسي کلمه ده چې د مادي او معنوي نښلون په مانا کارول کېږي.
• دا کلمه د ژوند په بېلابېلو برخو کې، لکه: کورنیو اړیکو، سوداګرۍ، او ټولنیزو اړیکو کې کارول کېږي.