basic items
اساسي توکي

تعريف:
هغه توکي چې د ژوند د بنسټیزو اړتیاوو پوره کولو لپاره کارول کیږي. دا معمولاً د خوراک، کالي، پاکوالي او نورو اړینو شیانو په ګډون دي.

مثالونه:

• خوراک لکه اوبه، ډوډۍ، میوې
• کالي لکه لنډۍ، کميس، بوټان
• پاکوالي توکي لکه صابون، شامپو
• کورني توکي لکه پلیټ، چمچې، څمچې

Belongings
پښتو:

• مالونه (māluna) - مادي شتمنۍ، لکه جامې، کتابونه، یا نور شخصي توکي.
• سامان (sāmān) - شخصي یا کورني وسایل.
• متعلقات (muta'alliqāt) - د یو شخص یا ځای اړوند توکي.

مثالونه:

• انګلیسي: She packed her belongings before leaving.
  پښتو: هغې د تللو دمخه خپل مالونه بسته کړل.
• انګلیسي: Keep your belongings safe during travel.
  پښتو: په سفر کې خپل سامان خوندي ساتل.

ډيګنيټي
د انګلیسي کلیمې dignity معنی:

• شخصي وقار، عزت، حرمت
  د یو شخص یا ډلې د احترام وړ ځانګړتیا یا مقام.
  مثال: هغه په خپل کار کې ډیر وقار لري.

• لوړ مقام، رتبه
  د یوې ځانګړې دندې یا موقعیت په اساس رسمي یا ټولنیز درجه.
  مثال: د قاضي دندې ستر وقار لري.

• شرافت، نجابت
  د ښه چلند او اخلاقو سره سم چلند یا ځان کنټرول.
  مثال: هغه په خپلو ستونزو کې هم شرافت سره مخ شو.

مترادفونه:

• وقار
• عزت
• حرمت
• شرافت
• نجابت

متضادونه:

• بې عزتي
• ذلت
• بې حرمتي
• بې شرافي

Translated
ترجمه شوی

منهاج الله

د انګلیسي ژبې مانا:

• Way of God - د الله لاره یا طریقه
• Path of God - د الله مسیر یا لار
• God's Program/Plan - د الله پروګرام یا پلان
• Divine Guidance - الهي لارښوونه

د پښتو ژبې مانا:

• د الله لار - هغه لاره چې الله تعالی ټاکلې وي
• د الله طریقه - د الله دین او شریعت
• الهي لارښوونه - د الله له خوا لارښوول شوې لاره
• دیني مسیر - دیني او روحاني لار

د کارولو بېلګې:

• په جملو کې:
  • "منهاج الله د ژوند لپاره بشپړ لارښوونه ده." (Way of God is complete guidance for life.)
  • "موږ باید د منهاج الله په تعقیب کولو کې ژمن واوسو." (We must remain committed to following the Path of God.)

مربوط اصطلاحې:

• منهاج النبوة - د پیغمبرانو لاره
• صراط مستقیم - مستقیمه لاره
• شریعت - دیني قانون

یادښت: دا اصطلاح په عمومي توګه د اسلامي ادبیاتو او دیني متنونو کې کارول کېږي چې د الله تعالی د لارښوونې او هدایت څرګندويي کوي.

منهاج
مانا:
۱. د زده کړې یا روزنې یو منظم او ترتیب شوی پروګرام یا پلان چې د ځانګړو موخو او هدفونو لپاره جوړ شوی وي.
۲. د زده کړې نصاب یا درسي پروګرام چې په یو ځانګړي وخت کې د زده کړو د موادو او فعالیتونو تفصیل وړاندې کوي.
۳. د عمل یا چلند یو سیسټم یا طریقه.

مثال:

• د زده کړو منهاج د ښوونې او روزنې وزارت لخوا تایید شوی.
• دا منهاج د څلورو ترمونو لپاره دی.

مترادف: نصاب، پروګرام، پلان، طریقه.

د لویو اړتیاوو په اړه

د لویو اړتیاوو په اړه د مختلفو سیمو او شرایطو له مخې توپیر لري. په عمومي توګه، د لاندې مواردو په ډله کې راځي:

۱. بنسټیزې اړتیاوې (د انسان د ژوند لپاره اړینې):

• پاکې اوبه او روغتیايي خدمات
• خوراکي توکي او خواړه
• پناه ځای او سرپناه
• روغتیايي پاملرنه او درملنه

۲. ټولنیزې او اقتصادي اړتیاوې:

• زده کړه او روزنه
• د کار فرصتونه او عاید
• خوندیتوب او امنیت
• عدلي سیستم او قانوني مرستې

۳. رواني او احساساتي اړتیاوې:

• ټولنیزې اړیکې او مینې
• عزت نفس او درناوي
• د شخصي پرمختګ فرصتونه
• معنوي ارامتیا او مذهبي آزادي

۴. چاپیریالي اړتیاوې:

• پاک چاپیریال
• طبیعي سرچینو ساتنه
• د اقلیم بدلون مخنیوی

په افغانستان کې د اوسني وخت د لویو اړتیاوو په ډله کې د سولې تامین، اقتصادي ثبات، د روغتیايي خدماتو وړتیا، زده کړې فرصتونه (په ځانګړې توګه د نجونو لپاره)، او د بشري حقونو درناوي شامل دي.

right now

• اوس (os) - at this moment, currently
• همدا اوس (hamda os) - right this moment, immediately
• اوس مهال (os mahal) - at the present time, nowadays

attribution

انګلیسي: attribution
پښتو: منسوبول، نسبت ورکول، د یو کار یا خبرې مسئولیت بل چا ته ورکول

توضیح:
دا اصطلاح د هغه عمل یا پروسې ته ویل کېږي چې په کې یو کار، خبره، یا اثر بل چا ته منسوب کېږي. په علمي، ادبي، یا حقوقي متنونو کې د مسئولیت یا د یوې خبرې سرچینې د ښودلو لپاره کارول کېږي.

مثال:

• د دې شعر منسوبول (attribution) حافظ شیرازي ته کېږي.
• د خبر attribution په رسنیو کې خورا مهم دی.

ګایډ
آواز: /ɡaɪd/
ډول: نوم (مذکر)

مانا:
۱. هغه څوک چې لارښوونه کوي، لارښود، رهنما.

• مثال: د سیلانیانو ګایډ د غارونو څخه یې لارښوونه وکړه.

۲. هغه کتاب یا لیکچر چې معلومات یا لارښوونې وړاندې کوي.

• مثال: د سفر ګایډ د ښار تاریخ تشریح کوي.

۳. هغه شی چې د عمل یا چلند لپاره معیار یا نمونه وړاندې کوي.

• مثال: د اخلاقو ګایډ په کار کې مرسته کوي.

مترادفونه: لارښود، رهنما، مرشد، معلم.
متضادونه: بی لارې، ګمراه.